Vietnam Post và VNPT trở lại thị trường mạng di động với thương hiệu Pottel

Ngày 15/8 vừa qua, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) đã chính thức ra mắt SIM du lịch mang thương hiệu Pottel, phục vụ khách quốc tế tại hai địa điểm bán hàng ở trung tâm Hà Nội: số 66 Lương Văn Can và số 75 Đinh Tiên Hoàng. Đây là sản phẩm viễn thông đầu tiên được phát hành dựa trên giấy phép mạng di động ảo (MVNO) mang số 559/GP-CVT, do Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp vào ngày 26/12/2025.

Với giấy phép này, Vietnam Post có thể thiết lập mạng viễn thông công cộng di động mặt đất mà không cần sử dụng băng tần vô tuyến điện, hoạt động theo hình thức MVNO, cho phép phục vụ trên toàn quốc. Các dịch vụ mà mạng này cung cấp bao gồm thoại, nhắn tin, truy cập Internet và truyền dẫn phục vụ kết nối máy tới máy (M2M). Đối tác cung cấp hạ tầng không ai khác chính là Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT). Vietnam Post có trách nhiệm phát triển thương hiệu, sản phẩm, hệ thống phân phối và dịch vụ khách hàng, trong khi VNPT cung cấp hạ tầng mạng, nền tảng công nghệ và khả năng vận hành. Hiện tại, đầu số chính thức của thương hiệu SIM Pottel vẫn chưa được công bố.

Điều thú vị là VNPT và Vietnam Post có nguồn gốc chung. Vào năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định tách bưu chính và viễn thông thành hai công ty độc lập: VNPT giữ lại hạ tầng mạng và các dịch vụ viễn thông, còn Vietnam Post tập trung vào chuyển phát, logistics và tài chính bưu điện. Sau gần 19 năm, cả hai bên đã hợp tác trở lại trong lĩnh vực di động và gần đây cũng đã ký thỏa thuận hợp tác xây dựng nền tảng logistics số vào tháng 8/2025. Sự đồng ý của VNPT trong việc cung cấp hạ tầng cho một MVNO từ một nguồn gốc gần gũi như vậy thật sự khác biệt so với các thỏa thuận thương mại thông thường mà VNPT hay MobiFone đã ký với các MVNO tư nhân như iTel hay Wintel.

Pottel gia nhập vào thị trường di động ảo, nơi hiện có năm nhà mạng ảo đang hoạt động, bao gồm iTel (ra mắt năm 2019, đầu số 087, thuê hạ tầng từ VinaPhone với hơn 3,6 triệu thuê bao), Wintel (tiền thân là Reddi, đầu số 055, thuộc Tập đoàn Masan), Local (đầu số 089, thuộc ASIM Telecom, thuê hạ tầng từ MobiFone), VNSky (thuộc VNPAY, hợp tác với MobiFone) và FPT Retail. Mặc dù những nhà mạng này đã hoạt động lâu dài, tổng số thuê bao của họ chỉ chiếm khoảng 2% trong tổng số 130 triệu thuê bao di động tại Việt Nam, phần lớn còn lại thuộc về ba nhà mạng lớn là Viettel, VinaPhone và MobiFone.

Theo thống kê, Việt Nam hiện nay có giá cước dữ liệu thuộc nhóm rẻ nhất khu vực, khiến việc cạnh tranh bằng giá trở nên khó khăn hơn so với thời điểm iTel mới xuất hiện vào năm 2019. Kinh nghiệm từ các quốc gia khác cho thấy rằng một mạng lưới điểm bán vật lý không tự động đảm bảo thành công cho một MVNO. Điển hình như PosteMobile tại Ý đã đạt 4,85 triệu thuê bao vào năm 2025 nhờ tích hợp SIM với các dịch vụ tài chính và bảo hiểm bưu điện, trong khi La Poste Mobile tại Pháp duy trì khoảng 2,4 triệu thuê bao dựa vào hơn 17.000 điểm giao dịch. Ngược lại, Post Office tại Anh đã hoàn toàn rút khỏi lĩnh vực di động sau một thời gian thử nghiệm, mặc dù họ cũng có mạng lưới bưu cục rộng khắp.

Thách thức tiếp theo chính là khâu đăng ký thuê bao. Hiện tại, ba nhà mạng lớn đang kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác thực thông tin khi phát triển thuê bao mới, trong khi các MVNO như Pottel vẫn chưa có kết nối này và phải xử lý qua các cơ quan quản lý viễn thông. Quy trình này diễn ra vào thời điểm ngành viễn thông đang siết chặt việc xác thực sinh trắc học theo Thông tư 08 để hạn chế SIM rác, gây khó khăn cho việc mở rộng thuê bao của các MVNO so với giai đoạn trước.

Để bắt đầu, Pottel lựa chọn khởi đầu bằng phân khúc SIM du lịch cho khách quốc tế thay vì cạnh tranh trực tiếp về giá với các MVNO trong nước đã có sẵn. Vietnam Post đã thông báo rằng họ sẽ tiếp tục mở rộng hệ thống phân phối tại các điểm giao dịch bưu điện trên toàn quốc trong thời gian tới nhưng vẫn chưa công bố thời điểm bán SIM tiêu dùng đại trà và đầu số chính thức của mạng lưới.