Trung Quốc Đẩy Mạnh Chuyển Đổi Sang Hệ Điều Hành Linux Trong Các Cơ Quan Nhà Nước

Trung Quốc đã bắt đầu tăng tốc trong việc thực hiện kế hoạch loại bỏ Windows khỏi một số cơ quan và tổ chức có liên quan đến chính phủ, với mục tiêu chuyển đổi sang các hệ điều hành phát triển nội địa dựa trên Linux. Nếu kế hoạch này diễn ra trên quy mô lớn, đây có thể sẽ là một trong những đợt chuyển đổi sang Linux quy mô lớn nhất trong lịch sử.

Thông tin từ Bloomberg cho biết, Bộ An ninh Nhà nước Trung Quốc đã yêu cầu nhiều tổ chức nhà nước gỡ bỏ phiên bản Windows 10 được tùy chỉnh cho chính phủ. Chỉ thị này được cho là đã làm đẩy nhanh thời gian hoàn thành kế hoạch thay thế, vốn dự kiến sẽ hoàn tất vào tháng 2 năm 2027, với lý do được đưa ra là để đảm bảo an toàn dữ liệu. Tuy nhiên, quy mô và phạm vi chính xác của chỉ thị này vẫn chưa được xác định rõ.

Phiên bản Windows bị ảnh hưởng không phải là bản Windows 10 thông thường mà là một phiên bản đặc biệt dành riêng cho chính phủ, được phát triển bởi C&M Information Technologies. Công ty này là một liên doanh giữa Microsoft và China Electronics Technology Group, trong đó phía Trung Quốc chiếm cổ phần kiểm soát.

Hệ điều hành này được xây dựng dựa trên nền tảng Windows 10 Enterprise nhưng đã có nhiều tùy chỉnh để phù hợp với môi trường của Trung Quốc. Đáng lưu ý, OneDrive cùng một số thành phần khác hướng tới người tiêu dùng đã bị loại bỏ, trong khi các hoạt động cập nhật và kích hoạt đều được thực hiện trong nước. Các tổ chức nhà nước cũng có thể thay thế thuật toán mã hóa tiêu chuẩn của Microsoft bằng những giải pháp mã hóa do Trung Quốc phát triển.

Hiện tại, các hệ thống này sẽ được thay thế bằng những lựa chọn nội địa, là kết quả của một quá trình chuẩn bị đã diễn ra trong nhiều năm qua. Các hệ điều hành như Kylin OS và UOS đã được phát triển nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào phần mềm nước ngoài, với Kylin V10 và UOS từ UnionTech nằm trong hệ sinh thái phần mềm được sử dụng để thay thế các sản phẩm nước ngoài.

Có thể thấy, quy mô của cuộc chuyển đổi này là rất lớn.

Trung Quốc có hàng trăm triệu người dùng máy tính liên quan đến chính phủ. Nếu chỉ một phần nhỏ trong số lượng này chuyển từ Windows sang các hệ điều hành Linux nội địa, số lượng người dùng chuyển đổi cũng có thể lên tới hàng triệu, biến đợt chuyển đổi này thành một trong những cuộc chuyển đổi lớn nhất từng diễn ra.

Quá trình loại bỏ Windows đã được chuẩn bị bởi Trung Quốc từ nhiều năm trước đó. Từ năm 2014, nước này đã cấm Windows 8 trong các hoạt động mua sắm chính phủ. Đến năm 2019, các yêu cầu đã được đặt ra nhằm thay thế máy tính nước ngoài tại các văn phòng chính phủ trong vòng ba năm. Năm 2022, các cơ quan trung ương và doanh nghiệp nhà nước tiếp tục được yêu cầu loại bỏ hoàn toàn máy tính mang thương hiệu nước ngoài.

Tất cả những bước đi này đã tạo nên nền tảng cho hệ sinh thái công nghệ nội địa hiện tại, không chỉ về hệ điều hành mà còn cả các sản phẩm công nghệ khác. Trung Quốc hiện cũng đã phát triển laptop với hệ điều hành HarmonyOS 5 từ Huawei, cùng với các máy tính sử dụng chip nội địa như Kirin 9000X.

Tuy nhiên, cuộc chuyển đổi này chủ yếu tập trung vào khu vực nhà nước. Đối với người dùng phổ thông, Windows vẫn chiếm ưu thế lớn tại quốc gia này. Theo số liệu từ StatCounter, Windows chiếm 87,64% lưu lượng truy cập web trên máy tính để bàn tại Trung Quốc trong tháng 7 năm 2026. Trong khi Windows 10 chiếm 43,56% lượng sử dụng Windows tại đây, thì Windows 11 lại chiếm 50,01%.

Điều này cho thấy rằng Trung Quốc vẫn chưa thể hoàn toàn “thoát khỏi Windows”. Nhưng với khu vực nhà nước, đường hướng đang ngày càng rõ ràng: giảm sự phụ thuộc vào hệ điều hành của Microsoft và chuyển hướng sang các nền tảng do Trung Quốc phát triển.

Ngoài Trung Quốc, nhiều quốc gia tại châu Âu, như Pháp, Đức và Đan Mạch, cũng đang bắt đầu quá trình chuyển đổi này để giảm thiểu sự phụ thuộc vào Windows, mặc dù quy mô không thể so sánh được với Trung Quốc.

Nếu chỉ một phần nhỏ trong số hàng trăm triệu người dùng máy tính ở khu vực chính phủ được chuyển đổi, thì số lượng thiết bị cần thay đổi hệ điều hành vẫn có thể đạt hàng triệu. Quy mô này có thể khiến một quyết định về phần mềm trở thành một sự kiện công nghệ có ảnh hưởng rất lớn.

Đối với Trung Quốc, Linux không chỉ đơn thuần là một sự lựa chọn thay thế cho Windows, mà các hệ điều hành dựa trên Linux đang dần trở thành những nền tảng quan trọng trong nỗ lực xây dựng một hệ sinh thái máy tính ít phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.