Trí Tuệ Nhân Tạo Và Cuộc Đua RoboCup: Trung Quốc Tỏa Sáng

Màn thể hiện xuất sắc tại giải đấu RoboCup

Vào ngày 5 tháng 7 năm nay, trong khi giải vô địch bóng đá thế giới FIFA World Cup đang diễn ra tại Bắc Mỹ, một sự kiện thể thao đặc biệt khác đã diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Songdo ở Incheon, Hàn Quốc. Điều đặc biệt ở đây không phải là những cầu thủ bóng đá hàng đầu trong đội tuyển quốc gia, mà là các robot hình người. Chúng có khả năng tự di chuyển, xử lý tình huống, phối hợp và thực hiện cú sút về phía khung thành.

Trong trận chung kết ở hạng mục robot hình người cỡ lớn, đội Hỏa Thần từ Đại học Thanh Hoa đã vượt qua đối thủ của họ là đội Sơn Hải từ Đại học Nông nghiệp Trung Quốc với tỷ số 6-2, mang về cúp vô địch lần thứ hai liên tiếp. Đáng chú ý, cả ba đội đứng trên bục chiến thắng đều là đại diện đến từ Trung Quốc và cùng sử dụng mẫu robot Booster T1 do công ty Tăng Tốc Tiến Hóa sản xuất.

Thành lập từ năm 1997, RoboCup đã trở thành cuộc thi robot quốc tế nổi tiếng và thu hút sự tham gia của hàng chục quốc gia mỗi năm. Giải đấu nhằm hướng tới một mục tiêu tham vọng: vào năm 2050, sẽ có một đội robot hình người hoàn toàn tự chủ giành chiến thắng trước nhà vô địch World Cup của con người.

Bóng đá: Thách thức khó nhằn cho trí tuệ nhân tạo

Trong khi cờ vua và cờ thế là những môn có quy tắc rõ ràng và dễ dự đoán, bóng đá lại mang nhiều yếu tố động và không chính xác. Sau khi các siêu máy tính như Deep Blue của IBM đã đánh bại Garry Kasparov trong cờ vua vào năm 1997, và AlphaGo đã vượt qua Lý Thế Thạch trong cờ thế vào năm 2016, bóng đá lại tạo ra một thách thức hoàn toàn khác cho trí tuệ nhân tạo.

Robot phải đối mặt với những tình huống mà tầm nhìn có thể bị che khuất, vị trí của đồng đội có thể thay đổi liên tục, và các yếu tố môi trường như ánh sáng và chuyển động có thể tác động đến quyết định. Điều này đòi hỏi các robot không chỉ phải nhận biết tình huống mà còn phải tự ra quyết định trong thời gian thực.

Chủ tịch liên đoàn RoboCup, Ubbo Visser, đã chỉ ra rằng độ khó của bóng đá robot nằm ở ba cấp độ khác nhau: kỹ năng cá nhân, sự phối hợp nhóm nhỏ từ ba đến bốn robot và cuối cùng là phối hợp chiến thuật của đội bóng 11 người. Bóng đá không chỉ là một môn thể thao đơn thuần mà còn là nơi thử thách khả năng tư duy, ra quyết định và làm việc nhóm cho robot.

Hành trình kiên trì của đội Hỏa Thần

Đội Hỏa Thần, được thành lập bởi giáo sư Triệu Minh Quốc vào năm 2004, đã trải qua hơn 20 năm làm việc và cải tiến công nghệ. Dù lần đầu tiên tham gia RoboCup vào năm 2005 và nhiều lần vào chung kết, họ đã không thể giành chiến thắng do những sự cố kỹ thuật. Những thất bại này đã trở thành động lực cho đội thực hiện hai điều chỉnh lớn.

Đầu tiên, họ chuyển giao phần cứng cho doanh nghiệp để tập trung vào phát triển thuật toán. Cựu đội trưởng Hỏa Thần, Trình Hạo, đã thành lập công ty Tăng Tốc Tiến Hóa vào năm 2023 để cung cấp giải pháp chuẩn hóa cho các đội. Thứ hai, họ đã điều chỉnh từ lập trình quy tắc sang học tăng cường, cho phép robot có khả năng phản ứng tức thì và tự đứng dậy. Nhờ vào kỹ năng phối hợp tốt hơn, đội đã bảo vệ thành công chức vô địch năm nay sau khi thắng giải năm 2025.

Cách mạng hóa công nghệ robot với nền tảng mở

Với chiều cao 1,18 mètres và trọng lượng 30 kg, mẫu robot Booster T1 sở hữu 23 bậc tự do và chip Nvidia AGX Orin với công suất lý thuyết lên đến 2.000 TOPS. Mẫu robot Booster T2 sẽ ra mắt với chip NVIDIA Jetson Thor, mang lại hiệu suất cao hơn, 2.100 TOPS, và trở thành robot hai chân hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Việc chuẩn hóa nền tảng robot giúp các đội chú trọng nhiều hơn vào phát triển phần mềm. Công ty Tăng Tốc Tiến Hóa đã cho mượn robot cùng với các công cụ như Booster Gym và Booster Studio, giảm thiểu rào cản tham gia cho nhiều đội. Năm nay, 38 đội đã sử dụng robot từ công ty và đều giành huy chương vàng trong hạng mục hai chân.

Định hướng tương lai: Giấc mơ 2050

Dù còn 24 năm tới thời điểm mục tiêu năm 2050, thách thức lớn nhất mà các nhà nghiên cứu hiện nay đang gặp phải chính là việc kết hợp cảm nhận, ra quyết định và hành động của robot. Để robot có thể thi đấu đỉnh cao trong môi trường cạnh tranh cần từ 5 đến 10 năm phát triển, và để giành chiến thắng trước con người, thời gian sẽ còn kéo dài hơn nữa. Tuy nhiên, những phát triển đáng kể về tốc độ, khả năng phối hợp và cảm nhận trong giải RoboCup năm nay cho thấy rằng các robot đang dần tiến gần hơn đến ước mơ đánh bại nhà vô địch World Cup của con người.