NASA Khởi Động Sứ Mệnh Khám Phá Hành Tinh Có Sự Sống

Khám Phá Các Hành Tinh Giống Như Trái Đất

Kính viễn vọng không gian Nancy Grace Roman của NASA, có kích thước tương đương một chiếc xe buýt, đã chính thức được phóng lên không gian với mục tiêu mở rộng việc tìm kiếm các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời. Thiết bị này trang bị công nghệ hiện đại cho phép che bớt ánh sáng mạnh từ các ngôi sao, tạo điều kiện thuận lợi để phát hiện các hành tinh mờ.

Vào lúc 7h26 sáng ngày 30 tháng 8 theo giờ miền Đông Mỹ, Roman được đưa lên quỹ đạo bằng tên lửa Falcon Heavy từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida. Chỉ sau 10 phút, kính viễn vọng đã hoàn tất hành trình vào quỹ đạo an toàn.

Thiết bị quan trọng nhất trong sứ mệnh này là coronagraph, một công cụ quang học giúp che đi ánh sáng từ các ngôi sao, giúp các nhà khoa học dễ dàng quan sát các cấu trúc không gian mờ xung quanh như vành nhật hoa hoặc các hành tinh xa xôi. Nhờ vậy, Roman có thể phát hiện và nghiên cứu các hành tinh có kích thước tương đương với Sao Mộc và Sao Thổ đang quay quanh các ngôi sao khác.

Nếu công nghệ hoạt động như kỳ vọng, Roman sẽ đặt nền móng cho Habitable Worlds Observatory, một kế hoạch kính viễn vọng không gian thế hệ tiếp theo để chụp ảnh các hành tinh tương tự như Trái Đất và tìm kiếm dấu hiệu hóa học của sự sống trong khí quyển của chúng.

“Mặc dù Roman không trực tiếp tìm ra điều đó, nhưng những gì nó mang lại sẽ dẫn dắt chúng ta đến gần hơn”, chia sẻ của Dominic Benford, nhà khoa học chương trình Roman tại NASA.

Các kính viễn vọng không gian trước đây như Hubble và James Webb cũng trang bị coronagraph, nhưng hệ thống trên Roman được kỳ vọng hoạt động hiệu quả hơn từ 100 đến 1.000 lần so với các thiết bị trước đó. Coronagraph trên Roman là hệ thống chủ động với khả năng điều chỉnh hình dạng gương theo thời gian thực nhằm xử lý các yếu tố như rung động và biến động nhiệt, đảm bảo độ chính xác cần thiết trong việc quan sát các hành tinh mờ gần các ngôi sao sáng.

Theo Tiến sĩ Nicky Fox, Phó quản lý Ban Giám đốc Sứ mệnh Khoa học của NASA, ngoài việc tìm kiếm các hành tinh, Roman còn được thiết kế để khảo sát những vật thể khó quan sát trong vũ trụ. Trong sứ mệnh kéo dài 5 năm, kính viễn vọng này có thể giúp phát hiện hàng tỷ thiên hà, hàng nghìn vụ nổ siêu tân tinh và hàng chục tỷ ngôi sao.

Với khả năng quan sát rộng gấp 100 lần Hubble và tốc độ khảo sát nhanh hơn gấp 1.000 lần, Roman có thể lập bản đồ những vùng rộng lớn của bầu trời thay vì chỉ tập trung vào từng vật thể riêng lẻ.

Khám Phá Vật Chất Tối Trong Vũ Trụ

Các nhà khoa học cũng rất kỳ vọng dữ liệu từ Roman sẽ giúp giải quyết các câu hỏi quan trọng về vật chất tối và năng lượng tối. Vật chất tối chiếm khoảng 85% tổng lượng vật chất trong vũ trụ nhưng vẫn chưa được phát hiện trực tiếp, trong khi năng lượng tối có thể liên quan đến sự giãn nở ngày càng nhanh của vũ trụ.

Roman sẽ thực hiện các phép đo để xác định cách lực hấp dẫn bẻ cong ánh sáng trên khoảng cách lớn, từ đó xây dựng bản đồ 3D về sự phân bố của vật chất tối. Những siêu tân tinh cũng sẽ được dùng như những “ngọn nến vũ trụ” để nghiên cứu quá trình giãn nở của vũ trụ.

Kính viễn vọng này sẽ mất khoảng 3 tháng để di chuyển tới Điểm Lagrange 2 (L2), nằm cách Trái Đất khoảng 1,6 triệu km, nơi mà Kính viễn vọng James Webb đang hoạt động.

Roman dự kiến sẽ truyền tải khoảng 1 terabyte dữ liệu về Trái Đất mỗi ngày. Tất cả dữ liệu sẽ được công bố công khai sau khi xử lý, tạo ra một kho tài nguyên lớn cho các nhà khoa học nghiên cứu từ các vùng hình thành sao đến các thiên hà xa xôi.

Kính viễn vọng này có giá trị khoảng 4,3 tỷ USD, đã được phát triển trong vòng một thập kỷ và được xem là ưu tiên lớn trong cộng đồng khoa học trong khoảng 16 năm qua.

Nancy Grace Roman là nhà thiên văn trưởng đầu tiên của NASA và cũng là nữ lãnh đạo cấp cao đầu tiên của cơ quan này. Bà đóng vai trò quan trọng trong việc chế tạo kính viễn vọng không gian đầu tiên – Kính viễn vọng Không gian Hubble.

Vai trò chủ chốt của bà đã giúp biến dự án thành hiện thực và được gọi là “mẹ đẻ của Kính viễn vọng Không gian Hubble”. Bà sinh ngày 16 tháng 5 năm 1925 tại Nashville, bang Tennessee, Mỹ và qua đời ngày 25 tháng 12 năm 2018.