Windows trên Arm: Khẳng định vị thế mạnh mẽ trong lĩnh vực máy tính

Microsoft đã công bố những bước tiến ấn tượng trong hệ sinh thái Windows trên nền tảng Arm trong năm qua, đồng thời nhấn mạnh rằng số lượng thiết bị, nhà sản xuất chip và ứng dụng tương thích đang gia tăng mạnh mẽ. Với nhu cầu ngày càng cao hướng tới những chiếc máy tính Windows tiết kiệm năng lượng nhưng vẫn đảm bảo hiệu suất, điều này trở thành điểm nhấn trong sự phát triển của nền tảng.

Đặc biệt, Nvidia đang chuẩn bị gia nhập thị trường với nền tảng RTX Spark, điều này sẽ bổ sung sức mạnh cạnh tranh bên cạnh Qualcomm, công ty hiện đang cung cấp dòng vi xử lý Snapdragon X cho nhiều laptop Windows trên nền tảng Arm thế hệ mới.

Theo dự kiến, các thiết bị sử dụng nền tảng RTX Spark sẽ được giới thiệu vào mùa thu năm 2026, với sự xuất hiện của thương hiệu như Surface, Asus, Dell, HP, Lenovo và MSI. Sự tham gia của Nvidia không chỉ giúp đa dạng hóa các lựa chọn chip mà còn giảm sự phụ thuộc vào một nhà sản xuất chip Arm duy nhất.

“Thị trường đang phát tín hiệu rõ ràng. Ngày càng nhiều nhà cung cấp chip và đối tác OEM đang đầu tư vào Windows trên nền tảng Arm bởi nhu cầu từ khách hàng đối với các thiết bị Windows mạnh mẽ và tiết kiệm năng lượng ngày càng tăng,” ông Klaus Diaconu, Giám đốc đối tác tại Microsoft, nhận định.

Hơn 7.000 ứng dụng đã được xác nhận tương thích

Phần cứng chỉ là một nửa của câu chuyện. Một trong những thách thức lớn nhất của Windows trên Arm suốt nhiều năm qua chính là khả năng tương thích phần mềm, đặc biệt đối với các ứng dụng chuyên dụng, driver và tiện ích được phát triển cho kiến trúc x86.

Microsoft cho biết trang Works on WOA hiện đang theo dõi hơn 7.000 ứng dụng tương thích với Windows trên Arm. Dù con số này không có nghĩa rằng tất cả ứng dụng đều được phát triển riêng cho Arm, nhưng rõ ràng rằng phạm vi phần mềm có thể sử dụng trên nền tảng này đã mở rộng rất nhiều.

Bên cạnh đó, danh sách các ứng dụng tương thích cũng bao gồm nhiều cái tên nổi bật như ShareX, Proton Mail, Signal, Discord và FxSound. Nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực như công việc, giáo dục, bảo mật, sáng tạo nội dung, giải trí và truyền thông cũng đã có phiên bản tương thích.

“Các ứng dụng năng suất vẫn là nền tảng để mọi người hoàn thành công việc trên Windows. Danh sách ứng dụng ngày càng phong phú cho thấy nhu cầu từ khách hàng và động lực từ các nhà phát triển đang ngày càng đổi mới khi nhìn nhận Arm như một nền tảng chính,” Microsoft khẳng định.

Những ứng dụng phổ biến chưa có phiên bản Arm gốc vẫn có thể chạy nhờ vào Prism, lớp giả lập mà Microsoft đã tích hợp vào Windows 11. Prism giúp chuyển đổi phần mềm được viết cho bộ xử lý x86, cho phép chúng chạy trên máy điều khiển Arm mà chưa cần các nhà phát triển phải lập trình lại hoàn toàn ứng dụng.

Các cải tiến từ phần cứng lẫn Prism giúp cho nhiều ứng dụng giả lập hoạt động một cách gần gũi với phần mềm gốc. Tuy nhiên, hiệu suất vẫn có thể khác nhau tùy theo từng chương trình. Những ứng dụng phụ thuộc vào driver, tiện ích hệ thống ở mức thấp hoặc phần cứng đặc thù vẫn cần được kiểm tra kỹ trước khi người dùng quyết định chuyển sang các thiết bị Arm.

Không còn chỉ được đánh giá qua “tiềm năng”

Windows trên Arm đã có mặt từ nhiều năm trước, nhưng các thế hệ đầu thường bị đánh giá thấp do hiệu năng kém, khả năng tương thích hạn chế và mức giá chưa hấp dẫn. Người dùng thường phải cân nhắc rất kỹ liệu ứng dụng phục vụ công việc có thể chạy trên những thiết bị này hay không trước khi đưa ra quyết định.

Dòng Snapdragon X cùng với những cải tiến trên Windows 11 giúp nền tảng này tiến gần hơn tới khả năng hoạt động như laptop dùng kiến trúc x86 về hiệu suất, thời lượng pin và trải nghiệm người dùng. Sự tham gia của Nvidia sẽ tiếp tục mở rộng danh mục chip, đồng thời giúp khả năng đồ họa và AI trở thành những lợi thế cạnh tranh cho các thiết bị Windows Arm.

“Windows trên Arm không còn được định nghĩa dựa trên tiềm năng, mà bằng một hệ sinh thái thiết bị đang nhanh chóng phát triển cùng những ứng dụng mà khách hàng phụ thuộc vào,” Microsoft tuyên bố.

Cách diễn đạt Windows trên Arm là “nền tảng hạng nhất cho mọi tác vụ” vẫn cần được xác thực qua thực tế. Số lượng ứng dụng tương thích không phản ánh hoàn toàn hiệu suất, độ ổn định hay khả năng hỗ trợ từ các thiết bị ngoại vi.

Dẫu vậy, vị thế của Windows trên Arm hiện đã có sự khác biệt rõ rệt so với vài năm trước đây. Qualcomm không còn phải gồng gánh cả hệ sinh thái một mình, Nvidia đang trên đường tham gia, nhiều hãng sản xuất PC lớn đã cam kết ra mắt sản phẩm và hàng nghìn ứng dụng đã được xác nhận là có thể hoạt động.

Không thể phủ nhận rằng Windows trên Arm chưa thể thay thế máy tính x86 trong thời gian ngắn, nhưng nền tảng này cũng không còn chỉ là một lựa chọn thử nghiệm dành cho những ai sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Microsoft tin rằng thời điểm Windows trên Arm chính thức trở thành một phần quan trọng của thị trường PC đã đến.