Sự Đột Phá Của Hạ Tầng Sạc Và Lối Sống Mới Của Người Trung Quốc Với Xe Điện

Theo thông tin mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA), tính đến quý I/2026, Trung Quốc đã thiết lập hơn 21 triệu điểm sạc cho xe điện, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2025 và có mặt khắp các trạm dừng trên hệ thống cao tốc.

Khi mà nhiều quốc gia vẫn đang loay hoay giải quyết bài toán về hạ tầng sạc, Trung Quốc đã bước vào giai đoạn mới: hệ thống sạc không chỉ phục vụ cho việc di chuyển, mà còn chuyển hóa cách thức đi du lịch cũng như định nghĩa lại chiếc xe ô tô.

Cuộc Sống Di Động Bên Trong Xe Điện

Giới truyền thông đang chứng kiến sự gia tăng số lượng người dân Trung Quốc không còn coi SUV điện chỉ đơn thuần là phương tiện di chuyển giữa hai điểm. Với họ, chiếc xe giờ đây giống như một căn hộ mini, nơi họ có thể ngủ qua đêm, nấu ăn, làm việc và tận hưởng những chuyến đi mà không cần thuê khách sạn.

Câu chuyện của Junya Zhen và Jie Cui, hai cựu giáo viên ở tỉnh Hà Bắc, khởi đầu cho xu hướng này. Năm 2023, họ quyết định rời bỏ công việc để lang thang khám phá khắp đất nước bằng chiếc Wey Lanshan, một mẫu SUV hybrid từ Great Wall Motor.

Trong suốt hành trình, họ không chỉ lái xe mà còn phát trực tiếp trên các nền tảng như Douyin và Xiaohongshu, nấu ăn và nghỉ ngơi ngay trên ghế sau có thể gập lại thành giường. Ban đêm, họ đỗ xe giữa khung cảnh thiên nhiên ở Vân Nam hay Tây Tạng, tiếp tục livestream, giới thiệu các thiết bị cắm trại và chia sẻ kinh nghiệm sống trên xe với hơn 500.000 người theo dõi.

Trước đây, việc ngủ trong ô tô thường gắn liền với sự bất tiện và thiếu thốn, nhưng giờ đây, việc này đã trở thành sự lựa chọn chủ động đối với nhiều người. Theo Bloomberg, xu hướng “cắm trại bằng ô tô” đang phát triển thành một thị trường trị giá hàng chục tỷ USD tại Trung Quốc.

Một số yếu tố đã tạo nên sự thay đổi này: mạng lưới hạ tầng sạc rộng lớn, cuộc cạnh tranh khốc liệt trong ngành công nghiệp xe điện và tinh thần tiết kiệm thời gian và tiền bạc của người tiêu dùng.

Báo cáo toàn cầu về xe điện năm 2026 từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) chỉ ra rằng Trung Quốc đã sở hữu hơn 65% tổng số trạm sạc công cộng trên thế giới và lên đến hơn 80% số trạm sạc nhanh. Đến cuối năm 2025, nước này đã trang bị hơn 20 triệu điểm sạc, đủ để phục vụ cho hơn 40 triệu xe năng lượng mới đang hoạt động.

Đặc biệt, khoảng 98% các khu dịch vụ trên đường cao tốc đã được lắp đặt trạm sạc, giúp xe điện có thể thực hiện các chuyến đi dài mà không phải lo lắng về việc hết pin.

Hạ tầng này đã mở ra một lối sống mới. Thay vì lên kế hoạch xung quanh khách sạn, nhiều gia đình hiện chỉ cần tìm một địa điểm đỗ xe có trạm sạc để biến chiếc SUV thành chỗ nghỉ qua đêm.

Sự thay đổi này cũng phản ánh một xu hướng mới trong tư duy thiết kế xe điện của các nhà sản xuất Trung Quốc. Thay vì cạnh tranh về quãng đường di chuyển hay khả năng tăng tốc, giờ đây họ bắt đầu bán “trải nghiệm sống”.

Từ năm 2022, nhiều công ty như XPeng, Li Auto, BYD, Great Wall Motor và Rox Motor Tech đã liên tục bổ sung các tính năng phục vụ cho việc cắm trại.

Chỉ với một nút bấm, hàng ghế sau có thể gập thành mặt phẳng để tạo thành giường ngủ. Điều hòa có thể duy trì nhiệt độ tối ưu nhờ nguồn điện từ bộ pin dung lượng lớn. Xe cũng có khả năng cung cấp điện cho bếp từ, máy pha cà phê, tủ lạnh mini và hệ thống chiếu sáng ngoài trời qua công nghệ V2L (Vehicle-to-Load).

XPeng thậm chí còn phát triển chế độ “Sleep Mode”, phát các âm thanh như sóng biển, mưa rơi hoặc tiếng lửa trại để giúp người dùng dễ ngủ hơn. Trong khi đó, Rox Motor Tech đã cho ra mắt phiên bản SUV có thêm bếp từ và vòi nước ở phía sau, biến cốp xe thành một bếp di động.

Điều đáng chú ý là không chỉ phục vụ cho các chuyến đi chơi, nhiều người Trung Quốc còn sử dụng xe như một “không gian sống thứ ba”. Sau giờ làm việc, họ thường ngồi lại trong xe thêm một thời gian để chơi game, xem phim hoặc nghỉ ngơi trước khi về nhà.

Trong bối cảnh nhiều gia đình vẫn sống nhiều thế hệ dưới một mái nhà, chiếc xe ngày càng trở thành không gian riêng tư hiếm hoi.

Đại dịch Covid-19 cũng là yếu tố thúc đẩy sự chuyển mình này. Các biện pháp phong tỏa đã khiến du lịch nước ngoài gần như tê liệt trong nhiều năm, kích thích sự phát triển của hình thức cắm trại nội địa. Khi người tiêu dùng dần quen với việc nghỉ dưỡng ngoài trời, nhu cầu về xe có khả năng ngủ qua đêm cũng gia tăng.

Xu hướng này đang càng được thúc đẩy bởi yếu tố kinh tế. Khi thị trường bất động sản giảm sút và áp lực chi tiêu gia tăng, nhiều gia đình Trung Quốc đang tìm cách cắt giảm chi phí du lịch.

Theo thông tin từ truyền thông nhà nước, vào kỳ nghỉ Quốc tế Lao động năm 2026, đã có khoảng 325 triệu chuyến đi nội địa được ghi nhận, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên tổng chi tiêu chỉ tăng 2,9%, cho thấy người dân đang thắt chặt chi tiêu.

Mặt khác, Deutsche Bank chỉ ra rằng doanh thu trên mỗi phòng khách sạn có sẵn tại Trung Quốc đang tăng nhanh hơn mức trung bình toàn cầu. Trong các mùa cao điểm như Tết Nguyên đán hay kỳ nghỉ hè, giá phòng ở nhiều địa điểm du lịch có thể tăng gấp ba lần. Đối với nhiều người, việc ngủ ngay trong chiếc SUV điện đang trở thành một phương án tiết kiệm mà vẫn đảm bảo tiện nghi.

Hệ Sinh Thái Tiêu Dùng Mới

Không chỉ ngành công nghiệp ô tô hưởng lợi từ xu hướng này, mà còn hình thành một hệ sinh thái tiêu dùng hoàn toàn mới.

Theo dự báo từ iiMedia Research, thị trường cắm trại của Trung Quốc sẽ đạt khoảng 72 tỷ USD vào năm 2030, gấp đôi so với quy mô năm 2024.

Trên các nền tảng thương mại điện tử như Taobao và JD.com, hàng ngàn sản phẩm phục vụ cho hoạt động “car camping” như đệm hơi thiết kế riêng, rèm che, bàn gắn vô-lăng và các bộ dụng cụ cắm trại đang rất được ưa chuộng. Một mẫu đệm ngủ chỉ với 109 nhân dân tệ đã tiêu thụ hơn 600.000 chiếc trên JD.com.

Theo Dan Deng, người sáng lập một thương hiệu đệm ô tô, doanh thu hàng năm của công ty đã đạt khoảng 10 triệu USD và hy vọng sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Ông cho biết, nhu cầu không chỉ đến từ những người đi cắm trại mà còn từ những người thường xuyên chọn xe để nghỉ ngơi trong các chuyến công tác.

Sự lan tỏa của xu hướng này còn được khuếch đại nhờ mạng xã hội. Hashtag liên quan đến cắm trại bằng ô tô trên Douyin đã thu hút hơn 9,2 tỷ lượt xem. Những video hướng dẫn biến SUV thành phòng ngủ hoặc giới thiệu các phụ kiện và địa điểm nghỉ dưỡng đã tạo thành một cộng đồng đông đảo.

Tuy nhiên, một số vấn đề cũng đã xuất hiện. Nhiều địa phương ghi nhận tình trạng người cắm trại chiếm dụng bãi đỗ xe công cộng và để lại rác thải. Một số thành phố như Thâm Quyến, Tam Á, Bắc Hải hay Thụy Lệ đã bắt đầu thắt chặt quy định về việc đỗ xe qua đêm, yêu cầu du khách sử dụng các khu cắm trại được phép.

Dẫu vậy, điều đáng chú ý nhất không chỉ là số tiền tiết kiệm từ chi phí khách sạn mà còn ở cách mà ngành xe điện đang mở rộng định nghĩa về chiếc xe.

Trong suốt nhiều năm, các hãng xe đã cạnh tranh dựa trên công suất động cơ, quãng đường di chuyển và khả năng tự lái. Nhưng giờ đây, khi hạ tầng sạc đã phát triển mạnh mẽ và công nghệ pin không ngừng cải tiến, câu hỏi đang được đặt ra là mức độ tích hợp của chiếc xe vào cuộc sống hàng ngày.

Nếu smartphone từng được ví như một “chiếc máy tính bỏ túi”, thì tại Trung Quốc, SUV điện đang dần trở thành “căn hộ di động”. Đây có thể là một trong những xu hướng phát triển đáng chú ý nhất của ngành công nghiệp ô tô trong thập kỷ tới, với giá trị chiếc xe không chỉ nằm ở việc đưa con người đến nơi họ muốn, mà còn ở việc biến mỗi hành trình thành một trải nghiệm sống thú vị.

*Nguồn: Chinadaily, IEA, CNEVPost *