Những Thách Thức Đang Kìm Hãm Ngành Ô Tô Trung Quốc Để Vươn Tới Nhật Bản Và Hàn Quốc

Tình Trạng Khiếu Nại Tăng Vọt Trong Quý Hai

Ngày 6 tháng 7 năm 2026, nền tảng Chezhiwang, chuyên tiếp nhận khiếu nại chất lượng xe, đã công bố báo cáo phân tích cho quý hai. Trong ba tháng qua, nền tảng này đã ghi nhận 78.103 khiếu nại hợp lệ, tăng 58,3% so với quý trước và 83,4% so với cùng kỳ năm 2025. Đây chính là con số cao nhất kể từ khi nền tảng cam kết hoạt động. Tổng số khiếu nại từ đầu năm đã vượt mốc 120.000, trong đó riêng tháng 6 đã có tới 30.561 khiếu nại.

Cơ cấu các khiếu nại cho thấy vấn đề hiện tại. Nhóm sự cố liên quan đến pin động lực lần đầu tiên xuất hiện trong danh sách 20 hạng mục bị khiếu nại nhiều nhất, và đứng ngay vị trí thứ 6. Lỗi nâng cấp hệ thống qua mạng đã trở thành vấn đề dịch vụ đứng đầu bảng. Nhiều khiếu nại về việc không đúng với quảng cáo chủ yếu liên quan đến hệ thống hỗ trợ lái xe.

Ba nhóm vấn đề này đều nằm trong phần công nghệ mới, chính là lĩnh vực mà các nhà sản xuất Trung Quốc tự tin đưa ra so sánh với các thương hiệu Nhật Bản và Hàn Quốc.

Điển Hình Về Các Khiếu Nại Liên Quan Đến Pin

Sự gia tăng trong nhóm khiếu nại về pin chủ yếu đến từ các mẫu xe của GAC Aion. Từ đầu năm 2026, các xe kinh doanh vận tải lắp cell pin lithium sắt phosphate 177Ah của CALB đã gặp phải nhiều vấn đề như phồng cell, rò rỉ dung dịch điện phân và tụt điện trở cách điện. Nhiều xe đã ngừng hoạt động bất ngờ khi đang chạy, và hầu hết những xe gặp lỗi đều có số km di chuyển từ 150.000 đến 250.000 km.

Ngày 18 tháng 7, GAC Aion đã phát đi thông báo xin lỗi và kéo dài thời gian bảo hành pin cho các mẫu xe liên quan lên đến 8 năm hoặc 300.000 km, kèm theo dịch vụ kiểm tra và sửa chữa miễn phí. Chỉ trong khoảng thời gian từ 1 đến 18 tháng 7, Chezhiwang đã ghi nhận 182 khiếu nại liên quan đến pin của một hãng xe.

Lượng Triệu Hồi Tăng Vọt

Ngày 3 tháng 7 năm 2026, nền tảng cũng đã công bố bản tổng kết về tình trạng triệu hồi nửa đầu năm. Lượng xe bị triệu hồi từ các thương hiệu nội địa Trung Quốc đạt con số 308.431 xe, tăng đến 681,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Số liệu này không đến từ nhiều đợt triệu hồi nhỏ lẻ. Đợt lớn nhất là của thương hiệu NIO, khi triệu hồi 246.229 xe do lỗi phần mềm gây ra tình trạng màn hình bị đen.

Một ví dụ khác về quy mô triệu hồi được thể hiện rõ hơn. Ngày 24 tháng 7 năm 2026, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc đã công bố XPeng triệu hồi 33.473 xe X9 được sản xuất từ tháng 8 năm 2023 đến tháng 8 năm 2025, dự kiến thực hiện vào ngày 28 tháng 8, do vấn đề trong công nghệ chế tạo khiến giảm xóc khí phía trước bị rò rỉ trong môi trường nóng ẩm. Tính đến tháng 6 năm 2026, X9 mới chỉ vừa vượt 60.000 xe bàn giao trên toàn cầu, có nghĩa đợt triệu hồi này đã che phủ khoảng 60% tổng lượng xe đã giao kể từ khi mẫu xe này ra mắt.

Trong nửa đầu năm, cơ quan quản lý đã phát đi 50 thông báo triệu hồi liên quan đến 26 thương hiệu với tổng số khoảng 1,65 triệu xe. Nhóm triệu hồi liên quan đến pin động lực đã tăng đáng kể so với cùng kỳ năm 2025.

Lợi ích Của Việc Ra Mắt Nhanh

Theo thông tin từ báo chí Trung Quốc, nguyên nhân của những sự cố này có thể được quy cho việc đẩy nhanh thời gian phát triển mẫu xe. Thời gian nghiên cứu và phát triển đã bị rút ngắn từ 36 tháng xuống chỉ còn 18 tháng. Thời gian kiểm thử phần mềm cũng đã giảm xuống chỉ còn 2 tuần ở một số nơi. Chu kỳ kiểm chứng độ tin cậy của pin, thường mất 18 đến 24 tháng, nay đã rút xuống còn 12 tháng hoặc thậm chí ngắn hơn.

Một kỹ sư từng làm việc tại một hãng xe lớn cho biết việc cắt bỏ các bước kiểm thử cần thiết nhằm tăng tốc độ ra mắt đã trở thành điều ai cũng biết trong ngành. Ông từng cho biết có phiên bản phần mềm bị nguy cơ phanh trễ vẫn được cho ra thị trường, kết quả là tai nạn va chạm gia tăng, và sau đó ông đã từ chức.

Ông Trương Chiêu Hổ, Phó tổng giám đốc Chezhiwang, đã mô tả cách làm xe nhanh chóng là chú trọng vào những phần dễ thấy mà bỏ qua các bộ phận bên trong, nhằm tiết kiệm thời gian cho việc kiểm nghiệm và kiểm soát chất lượng, cuối cùng để lại gánh nặng cho người tiêu dùng. Chủ tịch danh dự của Hội Kỹ thuật Ô tô Trung Quốc, Phó Vu Vũ, đã đặt ra câu hỏi rằng trong số 500 mẫu xe mới ra mắt, có bao nhiêu mẫu thực sự đã trải qua một quy trình phát triển bài bản và đầy đủ.

Chính áp lực về tài chính cũng là nguyên nhân đứng sau tốc độ này. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, trong năm tháng đầu năm 2026, biên lợi nhuận toàn ngành ô tô đã giảm xuống chỉ còn 3,4%, riêng cho khâu sản xuất xe nguyên chiếc còn 1,5%. Với mỗi chiếc xe bán ra ở mức 200.000 nhân dân tệ, nhà máy chỉ thu về khoảng 3.000 nhân dân tệ.

Vai Trò Của Cơ Quan Quản Lý

Ngày 29 tháng 5 năm 2026, cơ quan thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc đã phát đi thông báo yêu cầu rà soát toàn diện các nguy cơ an toàn cho xe năng lượng mới. Các hãng xe và doanh nghiệp sản xuất pin được yêu cầu tự kiểm tra toàn bộ sản phẩm và báo cáo trước ngày 1 tháng 8 năm 2026. Khu vực rà soát bao gồm 5 lĩnh vực, trong đó lần đầu tiên an toàn của hệ thống lái thông minh được đưa vào giám sát trọng điểm.

Ngày 17 tháng 7, Bộ tổ chức cuộc họp với các hãng xe lớn để yêu cầu giữ vững tính nhất quán trong sản xuất và chống lại việc cạnh tranh bất hợp pháp. Đoàn kiểm tra sau đó đã làm việc trực tiếp với các hãng GAC Aion và XPeng.

Tháng 3 năm 2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng với Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường đã ban hành quy định mới về nâng cấp qua mạng, cấm nâng cấp ép buộc và khóa bớt tính năng sau khi đã bán hàng. Tiêu chuẩn bắt buộc đầu tiên dành cho hệ thống hỗ trợ lái xe cấp L2 sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027.

Danh tiếng của xe Nhật Bản và Hàn Quốc được xây dựng dựa trên độ bền qua nhiều năm và hàng trăm nghìn km, chứ không phải chỉ là vào số tính năng có sẵn khi giao xe. Những mẫu xe Trung Quốc gặp phải nhiều khiếu nại nhất trong nửa đầu năm nay đều thuộc về nhóm pin, phần mềm và hỗ trợ lái, tức những bộ phận thường bộc lộ vấn đề chỉ sau một thời gian dài sử dụng.

Những chiếc xe đang được tiêu thụ hiện tại tại các thị trường đang phát triển, bao gồm cả Việt Nam, sẽ sớm bước vào giai đoạn đó trong những năm tới.