Thực Trạng Giá Trị Xe Điện: Tại Sao Lại Không Ổn Định Như Xe Xăng?

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, xe điện đang ngày càng chiếm lĩnh thị trường di chuyển. Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra là tại sao giá trị của chúng lại có xu hướng không ổn định như những chiếc xe xăng truyền thống? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần xem xét nhiều khía cạnh khác nhau, từ hiệu suất sử dụng năng lượng đến tình trạng của ngành công nghiệp xe điện.

Theo một nghiên cứu của Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Canada, xe điện có khả năng chuyển đổi từ 87% đến 91% năng lượng nạp vào thành lực kéo, trong khi chỉ số này ở xe xăng chỉ dao động từ 16% đến 25%. Điều này cho thấy xe điện rõ ràng có hiệu quả năng lượng vượt trội. Bên cạnh đó, Consumer Reports cũng đã thực hiện khảo sát về độ tin cậy và tiết kiệm chi phí đối với xe điện, cho thấy chủ sở hữu xe điện chi phí bảo trì và sửa chữa thấp hơn khoảng một nửa so với chủ xe xăng. Tổng cộng, trong suốt vòng đời sử dụng, chủ xe điện có thể tiết kiệm từ 158 triệu đến 263 triệu đồng.

Tuy nhiên, bất chấp nền tảng kinh tế khả quan cho việc sở hữu xe điện cũ, không phải tất cả các thương hiệu đều có thể duy trì giá trị tốt. Một ví dụ rõ ràng là thương hiệu Fisker Ocean đã chịu mức giảm giá chóng mặt 48% chỉ trong vòng 30 ngày, theo thông tin từ Cap HPI — một đơn vị định giá xe cũ có tiếng tại Anh. Việc hãng này nộp đơn xin bảo hộ phá sản đã kéo theo giá trị của dòng xe xuống thêm 31% sau ba năm sử dụng.

Tình trạng mất giá của xe điện

Các bạn có thể thấy, chiếc Fisker Ocean Extreme, ban đầu được bán với giá khoảng 1,81 tỷ đồng vào năm 2023, đã giảm xuống chỉ còn khoảng 368 triệu đồng khi bán sỉ sau khi hãng phá sản. Mức mất giá lên tới 77% sau ba năm đã cho thấy rõ ràng rủi ro trong việc đầu tư vào những thương hiệu không còn tồn tại trên thị trường.

Tuy nhiên, trong khi xe xăng có khả năng giữ giá nhờ vào nguồn cung linh kiện và dịch vụ thay thế dễ dàng hơn, thì xe điện không có được lớp đệm này. Khi một thương hiệu không còn hoạt động, khách hàng sẽ cảm thấy lo lắng về việc bảo trì và phụ tùng cho chiếc xe của mình. Một ví dụ tốt là General Motors với thương hiệu Holden, hãng đã cam kết cung cấp phụ tùng trong ít nhất 10 năm, cho phép khoảng 2 triệu xe Holden vẫn tiếp tục hoạt động bình thường ngay cả khi thương hiệu đã đóng cửa.

Một trong những yếu tố khác khiến giá trị xe điện không ổn định là việc hạ giá từ các nhà sản xuất. Chẳng hạn, Tesla Model Y bản dẫn động cầu sau đời 2022 tại Úc đã mất 48,93% giá trị, chủ yếu là do hãng liên tục giảm giá xe mới. Điều này cho thấy rằng ngay cả khi xe không bị hư hại, giá trị tham chiếu vẫn có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Rủi ro tại thị trường xe điện Trung Quốc

Mặc dù có những lợi thế nhất định, nhưng thị trường xe điện Trung Quốc cũng đang đối mặt với nhiều rủi ro. Neta, một trong những thương hiệu nổi bật tại Trung Quốc, đã hoạt động tích cực và bán được gần 500.000 xe từ 2018 đến 2024, nhưng vẫn phải nộp đơn phá sản. Bên cạnh đó, thống kê từ EVBoosters cho thấy đã có hơn 400 hãng xe điện khác ngừng hoạt động, ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn chủ xe và việc bảo trì cho những chiếc xe này.

Bên cạnh đó, nghiên cứu từ Deutsche Automobil Treuhand cho thấy xe điện và xe lai sạc điện Trung Quốc đang mất giá nhanh gấp đôi so với mức trung bình của ngành tại Đức. Vấn đề này cũng đang bắt đầu lan rộng ra nhiều thị trường khác bao gồm cả Việt Nam.

Thực trạng tại thị trường ô tô Việt Nam

Thị trường ô tô Việt Nam cũng đang trong tình trạng tương tự khi nửa đầu năm 2026 chứng kiến tiêu thụ 328.818 xe, tăng 29% so với cùng kỳ. Mặc dù có sự tăng trưởng, nhưng đi kèm với đó là nhiều thương hiệu mới xuất hiện cùng chiến dịch giảm giá ồ ạt. Ví dụ, Wuling Mini EV được bán tại Việt Nam đã trải qua nhiều đợt giảm giá, từ 197 triệu đồng vào năm 2024 đến nhiều lần điều chỉnh sau đó.

Bên cạnh đó, TMT Motors, đơn vị phân phối Wuling tại Việt Nam, đã báo cáo lỗ hơn 315 tỷ đồng trong năm 2024, dẫn đến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục. Tình hình cạnh tranh gay gắt khiến cho các mẫu xe như MG4 cũng phải giảm giá tới 300 triệu đồng để đẩy hàng tồn kho, làm tăng thêm nỗi lo lắng cho người tiêu dùng về giá trị của xe điện trong tương lai.

Cuối cùng, một điểm sáng là mẫu xe điện cỡ nhỏ của VinFast đã tiêu thụ hơn 25.000 xe trong năm 2024, cho thấy nhu cầu và sự chấp nhận của thị trường dành cho dòng xe này. Điều này cung cấp một cơ hội cho thị trường xe cũ, khi có một lượng lớn xe được cung cấp và một mạng lưới dịch vụ, trạm sạc được đầu tư bởi hãng.

Với tất cả những yếu tố nêu trên, chúng ta có thể thấy rằng việc định giá xe điện không chỉ phụ thuộc vào chất lượng của mỗi chiếc xe mà còn vào sự tồn tại của thương hiệu và khả năng hỗ trợ cho người tiêu dùng trong tương lai. Sự khác biệt giữa các thương hiệu không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở niềm tin của thị trường vào sự bền vững của họ.