DLSS 5 trên AMD: thành tựu kỹ thuật và cái giá hiệu năng phải trả

Một công cụ do cộng đồng phát triển vừa làm điều nhiều người nghĩ là khó xảy ra: đưa mô hình Neural Rendering DLSS 5 ra chạy trên phần cứng AMD. Kết quả cho thấy hai mặt của vấn đề — về mặt kỹ thuật là một bước tiến đáng chú ý, nhưng về mặt trải nghiệm chơi game, hiệu năng hiện tại khiến nhiều người chưa thể hài lòng.

Điểm khởi đầu: DLSS 5 ra mắt và động thái của cộng đồng

DLSS 5 Neural Rendering lần đầu xuất hiện trong NBA 2K27, với mục tiêu ban đầu dành cho dòng GeForce RTX 50; RTX 40 được dự kiến hỗ trợ sau. Ngay sau khi tính năng bắt đầu xuất hiện trong trò chơi, một nhà phát triển độc lập mang tên danielblnc đã giới thiệu dự án DLSS-NR-on-AMD, nhằm kích hoạt khả năng này trên card Radeon sử dụng kiến trúc RDNA 4 và thí nghiệm với một số mẫu RDNA 3.

Cách thức hoạt động: không phải “dịch” CUDA nguyên bản

Thay vì cố gắng giả lập toàn bộ môi trường CUDA, giải pháp của tác giả viết lại phần thực thi mạng thần kinh cho kiến trúc AMD. Công cụ sử dụng các kernel HIP, điều chỉnh bố trí bộ nhớ và tích hợp trực tiếp vào luồng xử lý hình ảnh đã có của FSR trong game DirectX 12. Nhờ đó, khung hình được chuyển qua mô hình Neural Rendering, rồi các phép tính AI được thực hiện bằng nhân tính toán trên GPU AMD.

Một điểm đáng chú ý: RX 9000 hỗ trợ định dạng tính toán FP8, một yếu tố quan trọng với khối lượng công việc AI hiện đại. Tuy nhiên, RDNA 3 (RX 7000) không có FP8 tương đương, và vì vậy hiệu năng trên các card này được dự đoán thấp hơn.

Hiệu năng thực tế: nhiều kết quả, cùng một xu hướng

Các thử nghiệm ban đầu trên DLSS-NR-on-AMD cho thấy mức hiệu năng rất khác nhau tùy trò chơi, thiết lập đồ họa và môi trường test. Trên Cyberpunk 2077, RX 9070 XT chạy DLSS 5 đạt khoảng 33 FPS ở 1080p trong phiên bản mới nhất của dự án — đã có cải thiện so với con số 28–30 FPS ở bản sớm hơn. Tuy nhiên, các báo cáo khác lại chỉ ra mức sụt lớn hơn: một bài thử nghiệm được trích dẫn cho thấy khung hình giảm từ hơn 80 FPS xuống chỉ còn 11–12 FPS sau khi bật DLSS 5; một người dùng Reddit khác báo hệ thống giảm từ khoảng 120 FPS xuống 30 FPS.

Sự khác biệt giữa các kết quả khiến việc so sánh trực tiếp trở nên khó khăn, vì mỗi thử nghiệm có thể dùng trò chơi khác nhau, cấu hình đồ họa khác nhau hoặc phiên bản công cụ khác nhau. Một điểm rõ ràng là DLSS 5 tạo ra áp lực tính toán lớn lên GPU Radeon, dẫn tới hiệu năng giảm so với khi không dùng mô hình này.

Tại sao hiệu năng kém hơn trên Radeon?

DLSS 5 được Nvidia thiết kế để tận dụng Tensor Core — phần cứng tăng tốc AI chuyên dụng trên GPU GeForce. Radeon không có cùng kiến trúc nội tại, nên phần lớn khối lượng công việc AI buộc phải chạy bằng các nhân tính toán khác và qua backend riêng. Quá trình tái hiện này còn bổ sung một số lớp xử lý để thích ứng với kiến trúc AMD, và các lớp bổ sung đó tiếp tục làm giảm hiệu năng so với bản gốc trên Nvidia.

Mục tiêu của nhà phát triển là tối ưu để RX 9070 XT tiến tới mức hiệu năng tương đương với RTX 5070 Ti về khả năng dựng hình truyền thống. Dù hai card có sức mạnh dựng hình cơ bản tương đối gần nhau, khoảng cách khi chạy mô hình Neural Rendering vẫn rất lớn do khác biệt kiến trúc và tối ưu phần mềm.

Giới hạn tương thích và rủi ro khi thử nghiệm

Phiên bản hiện tại của công cụ chỉ hoạt động với trò chơi DirectX 12 đã hỗ trợ FSR; Vulkan chưa được hỗ trợ nhưng nằm trong kế hoạch phát triển. Công cụ yêu cầu Windows 11 và trình điều khiển AMD Adrenalin phiên bản 26.1.1 trở lên.

Một giới hạn quan trọng khác là công cụ không hoạt động với những trò chơi buộc phải bật hệ thống chống gian lận (anti-cheat). Việc chèn thư viện và can thiệp vào luồng xử lý đồ họa có thể bị phần mềm chống gian lận nhận diện là hành vi bất hợp pháp, dù mục đích của người dùng chỉ là thử nghiệm đồ họa.

Vì mã thực thi hiện không được công bố đầy đủ, nhà phát triển phân phối tệp cài đặt dạng EXE và khuyến cáo người dùng tự chịu rủi ro. Một số người dùng báo cáo Windows Defender đã cách ly tệp cài đặt vì nhận diện là Trojan; đây là hiện tượng thường thấy khi phần mềm mod can thiệp sâu vào trò chơi nhưng không khẳng định tồn tại mã độc. Công cụ cũng yêu cầu người dùng cung cấp thư viện DLSS 5 từ một trò chơi được hỗ trợ hợp pháp, vì dự án không kèm mã hoặc dữ liệu của Nvidia và được mô tả là bản tái triển khai độc lập.

Đánh giá: thử nghiệm kỹ thuật nhiều hơn là giải pháp cho game thủ

Ở giai đoạn hiện tại, DLSS-NR-on-AMD giống một bản thử nghiệm kỹ thuật hơn là tính năng được khuyến nghị cho người chơi. Việc cho phép mô hình Neural Rendering của Nvidia chạy trên phần cứng AMD là thành tựu đáng chú ý từ góc độ nghiên cứu và modding, bởi nó chứng minh khả năng tương thích ở mức ý tưởng. Tuy nhiên, khi đổi lấy hơn một nửa hiệu năng trong một số trường hợp, giá trị thực tiễn cho trải nghiệm chơi game là hạn chế.

Vẫn có tín hiệu tích cực: con số hiệu năng trên RX 9070 XT đã tiến từ khoảng 28 FPS lên 33 FPS ở bản cập nhật gần nhất. Nếu quá trình tối ưu tiếp tục mang lại tiến bộ tương tự, khoảng cách có thể được thu hẹp hơn nữa. Dù vậy, mục tiêu đạt hiệu năng ngang với RTX 5070 Ti khi chạy DLSS 5 vẫn là một thách thức lớn trong ngắn hạn.

Suy nghĩ cuối: theo dõi cho đến khi có bản ổn định hơn

Người quan tâm tới công nghệ đồ họa và modding nên nhìn dự án này như một thí nghiệm mở ra khả năng kỹ thuật mới, chứ không phải là một công cụ đã sẵn sàng để cài trên máy chính dùng cho công việc hoặc lưu trữ dữ liệu quan trọng. Những ai muốn thử nghiệm cần biết rõ rủi ro: phần mềm chưa được chứng thực, có thể bị phần mềm bảo mật cảnh báo và không tương thích với một số game có anti‑cheat.

Nếu mục tiêu của bạn là tìm giải pháp ổn định cho trải nghiệm chơi game hàng ngày, hiện tại vẫn nên ưu tiên các tính năng được nhà sản xuất hỗ trợ chính thức. Còn với cộng đồng phát triển và nghiên cứu, việc DLSS 5 chạy được trên AMD mở ra nhiều câu hỏi và hướng tối ưu hoá đáng theo dõi trong tương lai.

Câu hỏi thường gặp

• DLSS-NR-on-AMD có phải bản chính thức của Nvidia hay AMD không? Không. Tác giả mô tả đây là một bản tái triển khai độc lập và công cụ không được Nvidia hoặc AMD chứng thực.
• Phiên bản hiện tại chạy trên những card nào? Công cụ phát triển chủ yếu cho Radeon RDNA 4 (RX 9000) và đã thử nghiệm đầy đủ trên RX 9070 XT. RDNA 3 (RX 7000) có thể chạy nhưng hiệu năng dự kiến thấp hơn; card cũ hơn hiện chưa được hỗ trợ.
• Có nên cài trên máy chính không? Không khuyến nghị. Do phần mềm chưa mở mã nguồn đầy đủ và trình cài là EXE tải từ Internet, người dùng nên tránh cài trên máy chứa dữ liệu quan trọng.

Để mở rộng góc nhìn về cách phần mềm và phần cứng hợp tác cho trải nghiệm lập trình và AI tại chỗ, bạn có thể đọc thêm bài viết về Project Zenith — Windows 11 dựng sẵn cho lập trình viên và AI tại chỗ, nơi phân tích cấu hình, yêu cầu phần cứng và hệ quả thực tế cho lập trình viên.

Nếu bạn quan tâm tới tác động của các API liên quan tuổi tác và quyền riêng tư trên Windows 11, hướng dẫn về Khi Windows 11 hỏi tuổi người dùng: tác động lên quyền riêng tư và trải nghiệm ứng dụng sẽ cung cấp phân tích về cách hệ thống này ảnh hưởng tới ứng dụng như Teams Free và quản lý quyền người dùng.

Và nếu chủ đề bảo mật ứng dụng di động là mối bận tâm, đọc phần cảnh báo về Cảnh báo ứng dụng CSKH EVNSPC giả mạo chứa mã độc có thể đánh cắp tiền để biết lưu ý khi tải app và cách tránh rủi ro từ nguồn không chính thức.