Voyager 2: Hành Trình Đầy Thử Thách Qua Không Gian Liên Sao

Chiến dịch tái cấu trúc năng lượng mang tên Big Bang

Ngày 4 tháng 8, Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA đã công bố hoàn tất chiến dịch điều khiển mang tên “Big Bang”, đánh dấu bước tiến quan trọng sau nhiều tháng lên kế hoạch và thử nghiệm. Đợt can thiệp này được thực hiện nhằm điều chỉnh hệ thống năng lượng của tàu Voyager 2, cách Trái Đất khoảng 13,3 tỷ dặm.

Đợt điều chỉnh bắt đầu bằng chuỗi lệnh phát đi vào ngày 9 tháng 7, trong đó quyết định ngắt kết nối hai bộ sưởi chính và máy ghi băng kỹ thuật số. Theo thông tin từ PetaPixel, máy ghi băng đã giữ lại trong thời gian trước đây chủ yếu để thu thập nhiệt từ việc vận hành của các thiết bị khác.

Để bù đắp cho lượng nhiệt thiếu hụt, tàu Voyager 2 đã kích hoạt hai bộ sưởi thay thế cùng một thiết bị bổ sung khác. Các thiết bị này không chỉ cung cấp lượng nhiệt cần thiết cho hệ thống mà còn tiêu thụ điện năng ít hơn đáng kể so với cấu hình trước đó.

Giải quyết bài toán suy giảm năng lượng

Thách thức lớn nhất mà Voyager 2 đang đối mặt chính là nguồn cung cấp điện năng ngày càng giảm. Con tàu hoạt động bằng nguồn điện từ máy phát điện nhiệt điện đồng vị phóng xạ, sử dụng nhiệt từ quá trình phân rã plutonium để tạo ra điện. Theo tính toán của NASA, mỗi năm, nguồn điện trên tàu hao hụt khoảng 4 watt.

Với tình trạng nguồn năng lượng ngày càng cạn kiệt, đội ngũ kỹ sư đã phải lần lượt loại bỏ các linh kiện không cần thiết. Họ cũng đã tái lập trình phần mềm chế độ an toàn (safe-mode) cho Voyager 2, đảm bảo hệ thống tiết kiệm năng lượng vẫn được duy trì trong trường hợp tàu gặp sự cố. NASA khẳng định rằng nếu không có đợt cập nhật phần mềm này, họ sẽ phải ngắt thêm một thiết bị khoa học nữa trước khi hết năm 2026.

Các thiết bị khoa học còn lại trong không gian liên sao

Hiện tại, Voyager 2 còn lại ba thiết bị khoa học đang hoạt động, bao gồm phân hệ tia vũ trụ, phân hệ sóng plasma và từ kế. Các công cụ này có nhiệm vụ đo đạc hạt mang điện, sóng plasma và từ trường xung quanh nhật quyển – lớp vỏ bảo vệ tạo từ hạt và từ trường của Mặt Trời.

Trước đó, CNN đã đưa tin rằng NASA đã tắt thiết bị đo plasma vào tháng 9 năm 2024 để tiết kiệm năng lượng. Thiết bị này từng đóng vai trò quan trọng khi xác nhận Voyager 2 đã vượt qua ranh giới của nhật quyển vào năm 2018 nhưng sau đó hiệu quả đo đạc bị hạn chế do vị trí của tàu trong luồng plasma.

Hành trình lịch sử và những thách thức từ khoảng cách

Ra mắt vào ngày 20 tháng 8 năm 1977, Voyager 2 hiện là con tàu duy nhất trong lịch sử từng tiếp cận Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Vào tháng 12 năm 2018, nó chính thức trở thành vật thể nhân tạo thứ hai bước vào không gian liên sao, sau người anh em Voyager 1.

Do khoảng cách xa xôi, việc truyền tải tín hiệu giữa Voyager 2 và Trái Đất gặp rất nhiều rào cản về thời gian. Chẳng hạn như vào tháng 10 năm 2024, một tín hiệu từ Trái Đất phải mất 19 giờ để đến được Voyager 2, và trung tâm điều hành phải chờ thêm 19 giờ nữa để nhận phản hồi.

NASA tin rằng Voyager 2 có khả năng duy trì ít nhất một thiết bị khoa học hoạt động cho đến những năm 2030. Dữ liệu từ con tàu này rất quan trọng vì không có sứ mệnh nào khác đang thực hiện nhiệm vụ thu thập thông tin trực tiếp trong môi trường liên sao. So sánh dữ liệu thu thập từ Voyager 2 và Voyager 1 cũng sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện hơn cho các nhà khoa học, khi hai con tàu đang di chuyển qua những vùng không gian khác nhau.