Sản Xuất Ô Tô Thái Lan Rơi Vào Khủng Hoảng: Nguyên Nhân Và Tác Động

Cuộc Chiến Giá Cả Ngành Ô Tô

Ngành ô tô Thái Lan đang trải qua một cuộc chiến giá cả quyết liệt. Các hãng xe Trung Quốc đã thâm nhập vào thị trường bằng việc giảm giá mạnh tay. Chẳng hạn, BYD đã giảm tới 38% giá bán mẫu xe Seal và cam kết sẽ hoàn tiền cho khách hàng nếu có thêm đợt giảm giá trong tương lai. Tương tự, SAIC cũng đã hạ giá mẫu MG4 lên tới 27%. Điều này khiến hàng loạt mẫu xe khác của thương hiệu Trung Quốc bắt đầu mở bán với mức giá khuyến mại ngay từ ngày đầu tiên ra mắt.

Bất chấp chính sách giá thấp, BYD đã từng bị Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Thái Lan mở cuộc điều tra sau khi có khiếu nại từ những khách hàng đã mua xe trước. Một chủ xe mua vào năm 2022 đã chứng kiến giá trị xe của mình giảm hơn 400.000 baht chỉ sau một thời gian ngắn.

Giới thương mại tại Thái Lan nhận định rằng sự gia tăng doanh số vào cuối năm 2025 không phản ánh nhu cầu thực sự, mà chủ yếu là để giải phóng hàng tồn kho và đạt chỉ tiêu sản xuất. Thậm chí, một số đại lý phải bán xe ở mức hòa vốn hoặc lỗ để giữ sản lượng. Đồng thời, người tiêu dùng cũng trở nên e dè hơn khi không muốn mua xe vì họ tin rằng giá sẽ còn giảm hơn nữa trong tương lai.

Thực Trạng Giá Xe Cũ Và Tình Hình Tín Dụng

Giá xe cũ đã giảm mạnh, tạo ra một cuộc khủng hoảng trong ngành tài chính. Ông Thee Permphongphan, Phó chủ tịch cấp cao của Mazda Sales Thái Lan, cho rằng khi giá trị của một chiếc xe mới giảm nhanh chóng, điều này dẫn đến việc giá xe đã qua sử dụng cũng rơi xuống. Thực tế là, tình trạng này không chỉ diễn ra trong ngành ô tô mà còn ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của người tiêu dùng.

Ngân hàng và các công ty tài chính đã bắt đầu thắt chặt điều kiện cho vay do nợ hộ gia đình đã vượt quá 90% GDP. Theo Krungsri Research, tỷ lệ từ chối hồ sơ vay mua xe mới đã tăng mạnh vào năm 2025 và trong những tháng đầu năm 2026. Cuối năm 2024, có tới 70% hồ sơ vay mua xe bán tải bị từ chối do nợ xấu gia tăng.

Khó khăn tài chính này cũng lan ra các lĩnh vực khác, khiến những người có nhu cầu mua xe xăng cũng gặp khó khăn trong việc vay vốn, vì ngân hàng siết chặt toàn bộ danh mục tín dụng tiêu dùng.

Thông tin từ Nikkei Asia cho thấy nhiều đại lý xe đã qua sử dụng tại Thái Lan đang phải đóng cửa khi người tiêu dùng khó khăn trong cả việc vay và trả nợ, dẫn đến giá xe cũ tiếp tục giảm.

Sản Lượng Ô Tô Thái Lan Giảm Mạnh

Theo báo cáo từ Reuters, sản lượng ô tô tại Thái Lan trong tháng 4 đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm qua. Nguyên nhân chính là do ba yếu tố chồng chéo: tín dụng bị siết khiến nhu cầu trong nước giảm, sự chuyển tiếp giữa xe xăng và xe điện chưa thể đáp ứng kịp thời và tốc độ phát triển của các hãng Trung Quốc nhanh hơn khả năng chuyển đổi của các nhà máy hiện có.

Thông tin cần thiết để nhận thấy tầm quan trọng của tình hình này: Ngành ô tô Thái Lan từng đạt đỉnh với sản lượng 2,45 triệu xe vào năm 2013, nhưng theo dự báo của Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô thuộc Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, sản lượng dự kiến sẽ chỉ còn khoảng 1,5 triệu xe vào năm 2026.

Nguy Cơ Phá Sản Trong Ngành Cung Ứng

Trong khi các hãng sản xuất ô tô lớn có thể giữ được sự ổn định, thì các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng ô tô tại Thái Lan lại đối mặt với nguy cơ phá sản cao. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự thay đổi trong công nghệ sản xuất ô tô. Một chiếc xe điện thường có ít linh kiện hơn so với xe động cơ đốt trong, nhiều linh kiện quan trọng như pin và động cơ vẫn được nhập khẩu từ Trung Quốc.

Thái Lan đã mất 50 năm để xây dựng một hệ sinh thái phụ trợ đủ mạnh để trở thành trung tâm xuất khẩu ô tô lớn nhất Đông Nam Á, nhưng hiện tại, nhiều nhà cung cấp trong nước lại không có đơn hàng thay thế trong chuỗi cung ứng mới.

Viễn Cảnh Khó Khăn Sau Chương Trình Hỗ Trợ

Chính sách EV3.5 của Thái Lan được triển khai từ 2024 đến 2027, nhằm thúc đẩy sản xuất xe điện bằng cách ưu đãi thuế và hỗ trợ đầu tư cho các nhà máy lắp ráp. Tuy nhiên, nếu không đạt được chỉ tiêu, các hãng sẽ phải hoàn lại các khoản trợ cấp đã nhận.

Ông Suwat Supakandechakul, Chủ tịch Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô Thái Lan, đã chỉ ra rằng sau khi chương trình kết thúc, một số hãng Trung Quốc có thể chuyển sang nhập khẩu xe từ Trung Quốc thay vì sản xuất nội địa, do chi phí sản xuất tại Thái Lan có thể không còn cạnh tranh.

Câu chuyện của Neta cho thấy kịch bản xấu nhất có thể xảy ra: với việc công ty mẹ phá sản, khoảng 25.000 chủ xe tại Thái Lan sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, gây nên tình trạng ngừng cung cấp phụ tùng xe và doanh thu từ trợ cấp trợ giá sẽ bị đòi lại.

Việt Nam: Thách Thức Và Cơ Hội

Số liệu cho thấy tốc độ phát triển của ngành ô tô tại Việt Nam đang gia tăng mạnh mẽ. Trong tháng 1/2026, Việt Nam đã nhập khẩu 15.042 xe nguyên chiếc, đánh dấu mức tăng 110% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc đã vượt qua Indonesia và Thái Lan, chiếm 44,3% tổng lượng xe nhập khẩu. Trong quý 1, có 17.168 xe từ Trung Quốc được nhập vào, tăng 73,3% so với năm trước. Tổng lượng xe nguyên chiếc trong nửa đầu năm đạt 121.189 chiếc, tăng 18%.

Đợt giảm giá đầu tiên đã khởi động từ tháng 5/2026, với việc MG RX5 giảm tới 250 triệu đồng và MG HS giảm gần 200 triệu đồng. Đến giữa tháng 7, một số đại lý còn chào giảm 100 triệu đồng cho mẫu Haval Jolion, chủ yếu là xe sản xuất năm 2025. Theo ước tính, hiện tại nguồn cung đang vượt cầu khoảng 200.000 xe.

Trong khi Thái Lan đã phải đối mặt với tỷ lệ sở hữu ô tô cao, nợ hộ gia đình lớn và một ngành hỗ trợ đã phát triển, thì Việt Nam lại có ba chỉ số đều thấp hơn. Tuy nhiên, cả hai quốc gia đều chung một cấu trúc, với việc đưa ra các ưu đãi trong sản xuất và sự lựa chọn nhập khẩu thông qua các hiệp định thương mại trong khu vực.